Фика илими
«Фика» (فِقْه) — «терең түшүнүү» деген маани берет. Фика илими — Куран жана Сүннөттөн алынган практикалык ислам укугу: намаздан, мүлктөн, никахтан баштап мамлекет башкарууга чейин.
Фиканын төрт негизги булагы (Усул аль-Фика)
- Куран — биринчи жана негизги булак. Куранда ибадат, муамала, жазалоо жана моралдык нормалар бар.
- Сүннөт — Пайгамбардын ﷺ сөздөрү, иш-аракеттери жана тактоолору. Куранды конкреттештирет.
- Иджма — Мусулман окумуштуулардын консенсусу. Кандайдыр бир масселе боюнча бардык алимдердин бир пикири.
- Кияс — Аналогия. Жаңы масселени Куран жана Сүннөттөгү окшош мисал аркылуу чечүү.
Төрт мазхаб
| Мазхаб | Негиздөөчү | Жайылган аймак |
|---|---|---|
| Ханафий | Имам Абу Ханифа (699–767) | Орто Азия, Пакистан, Түркия |
| Маликий | Имам Малик (711–795) | Батыш Африка, Марокко |
| Шафиий | Имам Шафии (767–820) | Египет, Индонезия, Малайзия |
| Ханбалий | Имам Ибн Ханбал (780–855) | Сауд Арабиясы |
Кыргызстанда негизинен Ханафий мазхабы жайылган.
Булак: Ибн Кудама «Аль-Мугни», Аль-Жувайни «Аль-Вараkat», Имам Шафии «Ар-Рисала».