Хадис илиминин тарыхый өнүгүүсү
Биринчи доор: Сахабалар (632–700-жж.)
Пайгамбар ﷺ дүйнөдөн кайткандан кийин сахабалар хадисти оозеки жеткирди. Абу Хурайра (р.а.) — эң көп хадис риваят кылган сахаба (5374 хадис). Аиша (р.а.) — аялдардан эң көп риваят кылган (2210 хадис).
Расми жыйноонун башталышы
Умар ибн Абдулазиз (халифалык: 717–720-жж.) — «Хадис жоголуп кетет» деп корунуп, расми жыйноону буйурду. Мадиналык алим Ибн Шихаб аз-Зухри биринчи расми хадис жыйнагын түздү.
Алтын Хадис Доору: II–III хижри кылымдары
- Имам Малик (711–795-жж.) — «Аль-Муватта» — эң байыркы жана биринчи систематикалуу хадис жыйнагы
- Имам Шафии (767–820-жж.) — Усул аль-Фика негизин салды; хадисти укук булагы катары системалаштырды
- Имам Ахмад ибн Ханбал (780–855-жж.) — «Муснад» — 30 000 ашык хадис
- Имам Бухари (810–870-жж.) — «Аль-Жамиус-Сахих» — 7275 хадис, 600 000ден тандалган
- Имам Муслим (821–875-жж.) — «Сахих Муслим» — 7500 хадис, 300 000ден тандалган
Имам Бухаринин эмгеги
Имам Бухари 16 жылда «Сахих Бухари» жыйнагын тузду. Ар бир хадисти жазардан мурун эки ракаат намаз окуп, Аллахтан жардам сураган. «Менин жыйнагымда жалган хадис жок» деген.
Булак: Ибн Халликан «Вафаятул-Аяан», Зиа ур-Рахман «Хадис илиминин тарыхы».