Индуизм — дүйнөдөгү эң байыркы «тирүү» дин
Индуизм б.з.ч. ~1500 жылга таандык Веда жазмаларынан тамыр алган. Катаал аныктамасы жок — ал диндердин жана философиялык мектептердин кеңири жыйнагы.
Индуизмдин негизги түшүнүктөрү
- Брахман — баарынын тиреги болгон чексиз рух
- Атман — инсандагы жеке рух; Брахман менен бирдикте
- Карма — иш-аракеттин натыйжасы, кийинки жашоону аныктаган
- Сансара — өлүм жана кайра туулуунун циклы
- Мокша — сансарадан бошонуу — акыркы максат
Башкы кудайлар
Индуизмде миңдеген кудайлар бар, бирок негизгилери: Брахма (Жаратуучу), Вишну (Сакчы), Шива (Жок Кылуучу). Пантеон убакыт менен өнүккөн.
Жайнизм жана Даосизм
Жайнизм — б.з.ч. VI кылымда Вардхамана Махавира тарабынан негизделген. Зыян бербөө (Ахимса) принципи негизги. Даосизм — Кытайда Лаоцзы тарабынан негизделген. «Дао» — жашоонун жолу, табияттын агымына моюн сунуу.
Ислам көз карашы
Ислам тарыхчылары (Ибн Хазм, Аль-Бируни) бул диндерди изилдешкен. Аль-Бируни «Китаб аль-Хинд» эмгегинде Индуизмди жан-жактуу сүрөттөгөн. Ислам боюнча бул диндер бурмаланган таухидтин издерин сактайт.
Булак: Аль-Бируни «Китаб аль-Хинд», Huston Smith «The World's Religions».