Багымдат
Күн
Бешим
Аср
Шам
Куптан
Куран Аудио + котормо Куран
энциклопедиясы
Куран таануу
Диндер
энциклопедиясы
Диндердин тарыхы
Ислам
энциклопедиясы
Ислам таануу
Фикх
энциклопедиясы
Ислам укугу
Хадис
энциклопедиясы
Пайгамбар сөздөрү
Башкы бет / Диндер энциклопедиясы / Ислам дининин пайда болушу / Ислам дининин пайда болуусу: тарыхый контекст

Ислам дининин пайда болуусу: тарыхый контекст

Диндер энциклопедиясы 17.02.2026

VII кылымда Арабия жарым аралында Ислам кандай жагдайда жана кандай тарыхый контексте пайда болду?

VII кылымдагы Арабия

Ислам б.з. 610-жылы Арабия жарым аралынын Мекке шаарында пайда болду. Ошол доордо Арабия жарым аралы «Жахилия» — «Надандык» доору деп аталган мезгилде жашаган.

Жахилия доорунун мүнөздөмөсү

  • Диний абал: Каабада 360 идол сакталган; кыз балаларды тирүүлөй көмүү жосуну болгон
  • Саясий абал: Марказий бийлик жок; уруулар ортосундагы канга-кан согуштар дайым болуп турган
  • Экономикалык абал: Мекке соода жолунда жайгашкан, бирок байлык бирдей бөлүштүрүлбөгөн
  • Коомдук абал: Күч укукту аныктаган; карыздарды кул кылуу кеңири жайылган

Исламдын пайда болуусунун геосаясий контексти

VII кылымда дүйнөнүн эки чоң держава — Сасандык Иран жана Византия Рим — бири-биримен согушуп чарчаган. Арабия жарым аралы ошол эки державанын ортосундагы боштукта жайгашкан. Тарыхчы Ибн Халдун белгилегендей, мындай сиясий боштук жаңы цивилизациянын пайда болуусуна өтө ыңгайлуу шарт болгон.

Пайгамбар Мухаммад ﷺ — ким эле?

Мухаммад ﷺ Мекке шаарындагы Хашим уруусунун Курайш кабиласынан чыккан. Б.з. 570-жылы туулган. Атасы Абдулла — туулардан алты ай мурун, энеси Амина — алты жашында кайткан. Деди Абу Толиб тарбиялаган. «Эмин» (Ишенимдүү) лакабы менен белгилүү болгон.

Хира үңкүрү — Ислам тарыхынын башталышы

40 жашта Пайгамбар ﷺ Хира үңкүрүндө ибадат кылып жаткан. 610-жылы Рамазан айынын 17-түнүндө периште Жабраил (а.с.) жаңы нузул болуп: «Оку!» деп биринчи аяттарды алып келди.

Булак: Ибн Хишам «Ас-Сира ан-Набавия», Ибн Касир «Аль-Бидая ван-Нихая», Ибн Халдун «Муккаддима».

← Темага кайтуу